BEHA-info: Gender en participatie in de 21ste eeuw

leave a comment »

Studenten Bestuurskunde en Publiek Management zullen dit artikel, wanneer ze de titel ervan zien, zuchtend aanvatten. Het hoeft ook niet te verwonderen: geen twee woorden die zo sporadisch tijdens hun opleiding opduiken als ‘participatie’ en ‘gender’. Een greep uit de actualiteit leert ons echter vlug dat deze twee begrippen het vakjargon al lang ontgroeid zijn en een brede maatschappelijke ingang vonden. Het hoeft geen betoog dat deze evoluties enkel aangemoedigd kunnen worden om het democratisch gehalte van onze samenleving te optimaliseren. Maar hoe zit dat nu eigenlijk met de studentenparticipatie? En zijn al onze bestuursorganen wel even vrouwvriendelijk? Een analyse leert ons dat het er binnen ons departement, en met uitbreiding de hele Hogeschool Gent, niet zo slecht aan toe gaat. Het kan echter beter. Véél beter.

Wat de studentenparticipatie op departementaal niveau betreft kunnen we niet ontevreden zijn: zowel de opleiding HW als BK heeft voor elk studiejaar een jaarverantwoordelijk student, er is een departementale studentenraad (FACTOR) opgericht, er is een vertegenwoordiger die zetelt in de Hogeschool Gent StudentenRaad (HGSR) en er is rechtstreekse vertegenwoordiging van studenten in de opleidingscommissies en in de departementsraad. Op zich lijkt dit natuurlijk fantastisch alleen kunnen we ons de vraag stellen of deze mandaten er ook effectief gekomen zouden zijn indien deze niet door het participatiereglement zouden zijn voorgeschreven. Uit een mondelinge rondvraag bij stuvers van andere departementen blijkt dat ons departement benijd wordt. In veel departementen is er namelijk geen interne communicatie en van de oprichting van participatiecommissies werd amper werk gemaakt. Al klagen we allemaal wel eens, blijkbaar is het op HABE zo slecht nog niet. Integendeel, iedereen van het departement (studenten, docenten, bestuur, administratie…) verdient mijns inziens een pluim voor het reeds geleverde werk. Al moeten we natuurlijk onszelf wel altijd in vraag blijven stellen.

Hoewel op HABE dus vooralsnog geen noemenswaardige problemen opduiken aangaande participatie kunnen we deze democratische oefening in het algemeen allesbehalve geslaagd noemen. Zo is het elk jaar opnieuw overal een huzarenstukje om voor elk mandaat een vrijwillige student te vinden. Hoewel vrijwilligers belangrijk zijn -ze zijn vaak het meest geëngageerd- is het betreurenswaardig te moeten vast te stellen dat sommige aangeduide mandatarissen veelal enkel benoemd werden om aan de wettelijke vereisten te voldoen. De ingewikkelde structuren, de logge werking en de frequentie van vergaderen zal daar wel niet vreemd aan zijn. Het engagement, de uitstraling en vooral de inhoudelijke discussie vervagen hierdoor zienderogen hetgeen de slagkracht van de studentenparticipatie beperkt. De vraag of “meer studenten de facto leidt tot meer studentenparticipatie” is hier dus aan de orde.

Een opsomming van mogelijke oorzaken en remedies zou het bestek van dit artikel ver te boven gaan. Iedereen zou alvast voor zichzelf eens kunnen nagaan waarom hij/zij zo moeilijk te overhalen is om zich voor zo’n nobel doel in te zetten. Het resultaat van deze denkoefening zal dan ook een indicatie zijn van de uitdagingen waarvoor wij allen staan. Ten slotte is het gemakkelijk om deze verworvenheden (want dat zijn ze) in vraag te stellen, veel moeilijker lijkt het om er vormelijk en inhoudelijk mee om te springen.

Wat de verhouding man-vrouw betreft voor bepaalde functies binnen het departement of hogeschool, biedt onderstaand kadertje u een rudimentair overzicht van de situatie (niet aanwezig op blog)

De cijfers komen uit de samenstelling van de raden zoals ze gepubliceerd zijn op de officiële websites. Ongetwijfeld zal dat hier en daar voor vertekeningen zorgen maar de grote tendens is toch duidelijk: hoewel in alle bovenstaande gevallen de functie of het orgaan openstond voor beide sekses is er geen enkele keer van een gelijke verdeling tussen mannen en vrouwen sprake.

Het blijft verbazend om te zien hoe we in de 21ste eeuw dergelijke wantoestanden nog steeds blijven tolereren. Hoewel deze aloude rolpatronen voorbij gestreefd zijn, laat een vertaling van de emancipatie in de betreffende functies/organen duidelijk op zich wachten. Dit hoeft zeker niet geïdentificeerd te worden met de Hogeschool Gent, wel integendeel. Overal in de publieke sector dringt de vraag zich op wat er aan deze historische kromtrekking kan gebeuren. Ter illustratie: in het programma Morgen Beter van 17 januari was ons aller Karen Celis te gast om er mee te debatteren over het glazen plafond in beslissingsorganen, waarbij oa. de vrouwelijke vertegenwoordiging bij de VRT-top aangeklaagd werd.

De situatie is één ding, er iets mee doen een ander. Voor sommigen zal het (onbegrijpelijk) een gevaar inhouden om te streven naar een gelijke verdeling of op z’n minst een hogere vrouwelijke vertegenwoordiging. Zij zien echter niet de opportuniteiten dat een meer gedifferentieerd beleid met zich mee kan brengen. Hoewel het streven naar een betere vrouwelijke representativiteit in bestuursorganen in de lijn ligt van de waarden van de Hogeschool Gent blijven de begrippen gender en diversiteit opvallend afwezig in de “Missie en visie”. Het is dus vaak geen kwaad opzet; met de nodige goodwill kan men al een redelijke stap in de goede richting zetten. Het wordt dus tijd dat iemand daarvoor gaat ijveren.

Zoals iedereen kan zien wordt ook het dagelijks bestuur van FACTOR, de departementale studentenraad, niet gespaard. Met slechts één vrouw op zes behoort ze zelfs tot de slechtste van de klas. Om die reden komt dit punt op de agenda van de volgende vergadering met het oog op het nemen van maatregelen die de representativiteit van onze vrouwelijke studentes bevorderen. Gezien onze sterke performance op het gebied van participatie zou het ook niet onoverkomelijk mogen zijn om met ons departement een goede genderpolitiek te realiseren. Op zijn beurt kan HABE een stichtend voorbeeld zijn voor andere departementen. Niets staat dan nog een algemene actie voor heel de Hogeschool Gent in de weg. Op die manier hoeven we met z’n allen niet steeds weer ons collectieve geheugen te schoppen en kunnen we dromen van modern, kwaliteitsvol, interactief én democratisch hoger onderwijs in de 21ste eeuw!

Korneel Warlop

Voorzitter FACTOR

Written by korneelwarlop

februari 20, 2007 bij 1:47 am

Geplaatst in Uncategorized

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: