Opening Academiejaar: Speech “De paradox voorbij”

with one comment

 Beste Aanwezigen,

Beste studenten,

Dames en Heren,

Parijs, 25 mei 1998. Het moet een inspirerende dag geweest zijn voor de onderwijsministers van Frankrijk, Duitsland, Italië en het Verenigd Koninkrijk. Op die dag besloten ze namelijk samen te werken aan de harmonisering van het Europese Hoger onderwijs om zo te komen tot “a European Higher Education Area”. Dit akkoord, beter bekend als het Sorbonne-akkoord, diende als basis voor het latere Bolognaproces. Een prachtig conceptueel plan waarvan de krachtlijnen ondertussen al een brede ingang vonden; vergelijkbare diploma’s, de BaMa-structuur, het creditsysteem, een verhoogde kwaliteitszorg en de promotie van de Europese dimensie in het hoger onderwijs. Deze mix bleek aan te slaan want ondertussen schreven al 45 landen zich in het Bolognaproces in. Bijgevolg bleek de harmonisering van het hoger onderwijs ook de Europese dimensie te overstijgen. Een succesverhaal! Althans, zo lijkt het.

Het hoeft geen betoog dat ook het Vlaamse onderwijslandschap d.m.v. het structuurdecreet grondig hertekend werd. Zo leidde de  implementatie van de Verklaring van Bologna tot het oprichten van de associaties. Die laatste zouden van Vlaanderen  hét kenniscentrum bij uitstek moeten maken. Objectief gezien, andermaal een sterk staaltje conceptueel denken, dus. Het lijkt vanzelfsprekend maar laat dat net hetgeen zijn waar het ons in België en Vlaanderen zo vaak aan ontbreekt: een concept, een visie op langere termijn. Sterker nog; men zou zich de vraag kunnen stellen waar het hoger onderwijs in Vlaanderen zou gestaan hebben zonder de broodnodige Europese dimensie.

Dames en heren,

Europa is geen zaligmakend iets. Ondanks de vele verdiensten, bleek ook Vlaanderen niet immuun voor de Europese onvolmaaktheden. De noodkreet naar een socialer Europa is dan ook volledig terecht: Het ontbreken van een coherent en strategisch sociaal beleid is een smet  op het Europese blazoen en stemt tot nadenken. Zo is het toch op z’n minst bedenkelijk te noemen dat de echte ontstaansreden van het Sorbonne-akkoord au fond, niet de harmonisering van het Europese Hoger Onderwijs tot doel had, maar wel het verhogen van de internationale competitiviteit van Europa in de wereld. Dat de harmonisering niet zozeer ideologisch ingegeven was, blijkt (zoals reeds eerder aangehaald) door het ontbreken van een sociale dimensie. Nochtans zorgt een brede participatie in het hoger onderwijs voor een grotere sociale rechtvaardigheid en sociale cohesie. Deze verhoogde toegankelijkheid zou er op termijn moeten toe leiden dat iedere student zijn studies zonder obstakels, gerelateerd aan sociaal-economische achtergrond, kan vervolmaken. Paradoxaal genoeg heeft de Bolognahervorming in verschillende landen zelfs tot een tegenstrijdig effect geressorteerd.

Ook de VVS, de Vlaamse Vereniging van Studenten, was van dat oordeel en trok begin augustus naar het Grondwettelijk Hof tegen de verviervoudiging van het inschrijvingsgeld voor de hernieuwde lerarenopleiding.

Indien we onze focus richten op zaken als het hoge inschrijvingsgeld, het ontbreken van een kostendekkende basisbeurs voor alle studenten wat betreft studiefinanciering, en -in bepaalde gevallen- de ontoegankelijkheid tot de sociale voorzieningen; kunnen we ons terecht zorgen maken over de sociale dimensie van ons onderwijs. Welk gezinsbudget kan dit financieel nog aan? Democratisering van ons onderwijs is geen verfoeilijke theorie maar een realiteit die

nodig au sérieux genomen dient te worden. Het is nooit slecht om zelfs op een feestelijke dag als vandaag daaraan herinnerd te worden.

Dames en heren,

Beste studenten,

Vandaag is het dus bovenal een feestelijke dag! Ik heb namelijk de eer om te melden dat ook onze studentenraad, de HGSR, een nieuw tijdperk is ingetreden. Nooit eerder waren er zo veel mogelijkheden om als student je stem te laten horen in diverse instellingen en raden: VVS, de Gentse Associatie, de Gentse Asssociatie Studentenraad, de Raad van Bestuur van de HoGent, de studentenraad, de departementsraden, de opleidingscommissies, Sovoreg en sinds kort ook nog de participatiecommissies. U hoort het; een overvloed aan mandatarissen die vanaf dit jaar, onder aansturing van de studentenraad, bijeengebracht worden. In het verleden gebeurde dit immers niet, waardoor het voor de studentenvertegenwoordigers vaak een raadsel was wie of wat ze moesten vertegenwoordigen. Daarnaast wil de studentenraad iedere student, ook diegene die niet verkozen zijn, de kans geven om te participeren. Hiertoe werden werkgroepen opgericht die dus openstaan voor alle enthousiastelingen. Op die manier brengen we de interne democratie voelbaar dicht bij de studenten.

Met het goedkeuren van het participatiereglement bevestigde de Hogeschool Gent dat het haar menens is met haar studenten. Ik kan dan ook niet anders dan daaruit besluiten dat ze alles in het werk zal stellen om haar interne democratie levendig te houden. De praktijk brengt helaas nog te veel gevallen aan het licht waarbij dit niet het geval is: Vergaderen op de meest onmogelijke uren, weinig begeleiding, verstoorde of geen communicatie…  Bij deze wil ik dan ook alle betrokkenen oproepen om het participatiereglement naar de ziel te interpreteren!

De studentenraad van de hogeschool is sinds vorig academiejaar, door de uitstap van de Leuvense koepel (LOKO), de tweede grootste instelling geworden binnen de Vlaamse Vereniging van Studenten. Deze machtspositie moet het dan ook mogelijk maken om als

hogeschool een bepalende rol te spelen in het discours dat anders nogal nadrukkelijk door universiteiten vorm gegeven wordt. Op die manier hoopt de HGSR dan ook een stem te zijn

voor alle hogescholen in Vlaanderen. Daarnaast willen we ook, wars van alle eigenbelang,  werk maken van een hereniging met de vrienden uit Leuven. Ik hoop van harte dat we ze kunnen overtuigen dat enkel één verenigde Vlaamse studentenraad, die spreekt uit één naam, de waardige vertegenwoordiger kan zijn van ALLE Vlaamse studenten.

Ook binnen de associatie willen we bruggen bouwen. De flexibilisering maakte het mogelijk om de grenzen van de diverse associatiepartners te overstijgen. Gezamenlijke belangen verdienen dan ook een gezamenlijke aanpak en waar kan dat dan ook beter dan in de GAST, de Gentse Associatie Studentenraad. Al te vaak dienen de associaties nog als een strategisch middel, terwijl ze net naar de inhoud toe een steeds belangrijkere rol toebedeeld krijgen m.b.t. de academisering. Wij hopen dan ook dat de samenwerking tussen de diverse studentenraden zal leiden tot een meer doorgedreven associatiewerking tussen de partnerinstellingen.

Dames en heren,

Beste studenten,

Voor wie richten we ons onderwijs in? Waarom mooie concepten maken als we ze niet kunnen uitvoeren? Een verviervoudiging van het inschrijvingsgeld is geen democratisering, harmonisering is geen kwestie van competitiviteit en administratieve overlast mag (zoals de VLOHRA stelde) de flexibilisering niet bedreigen. Ook de schrijnende onderfinanciering van onze instelling houdt momenteel in dat niet alleen de normale werking maar ook de  academiseringsdoelstellingen onbereikbaar ver van ons af komen te staan.

Dergelijke kronkels gaan vaak voorbij aan de rede en zorgt voor een paradoxaal beleid dat verder afglijd van haar verweesde, aangroeiende basis. Maar wat is er na deze paradox? Wordt het niet de hoogste tijd dat we gaan inzien dat we ons onderwijs moeten teruggeven aan hen waarvoor het bedoeld is: de studenten? Het zou de geloofwaardigheid van ons hoger onderwijs vergroten en de vele paradoxen doen afnemen. Laat ons er samen, op een positieve manier, blijvend werk van maken!

Aan iedereen een hartverwarmend academiejaar toegewenst!

Written by korneelwarlop

september 28, 2007 bij 9:59 am

Geplaatst in Uncategorized

Eén reactie

Subscribe to comments with RSS.

  1. geachte heer Warlop,

    het verheugt me ten zeerste dat mijn verjaardag het uitgangspunt van uw redevoering is, ook al behoor ik niet tot het doelpubliek (‘geressorteerd’ goddomme, dat gaat mijn klak te boven)

    Ondanks mijn positie als niet tot de doelgroep behorende, heb ik uw tekst toch doorlezen – bij gebrek aan youtube-materiaal, uiteraard. U maakt creatief gebruik van enkele sprakerige technieken die uw publiek uitermate zullen bekoord hebben. Wat de inhoud betreft, meen ik niet direct één duidelijke windrichting te kunnen onderscheiden, mijn windroos slaat wat tilt. Maar dat kan ook aan het uur van de ochtend liggen.

    Bovenstaande zaken zijn vanzelfsprekend enkel bladvulling, en betekenen zoveel als: met mij gaat alles goed, ben je al wat bekomen van je helse week, kom je naar spanje, en laat je mijn spaanse zoemer eens trillen ?

    een stevige spaanse poot,
    Piedro.

    Piedro el español

    september 30, 2007 at 1:48 am


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: