Posts Tagged ‘korneel

Razernij: de krachtige stem van ons geweten

leave a comment »

Razernij. Welvoeglijk beter uit te spreken in het Duits, die Raserei (heerlijk toch!). Het is niet alleen een hups woord, het neemt ook vele gedaanten aan. Of het nu gaat om de muziek van Mozart, Jacques Brel of Kurt Cobain. Priester Daens in Aalst of Verhofstadt in het Europees Parlement. Om de films van Quentin Tarantino en Michael Moore of Michael Douglas in Falling Down. Martin Luther King’ redevoering op de trappen van het Lincoln Memorial of een ontketende Barack Obama in Millenium Park. De werken van Thomas Hirschhorn of de  pennentrekken van Willem Frederik Hermans. Telkens weer razernij, altijd anders.

Razernij zoals we het kennen – een staat van woede waarin een persoon niet meer denkt en geen pijn meer voelt, terwijl hij zijn woede bekoelt op zijn omgeving: op objecten of op andere personen – krijgt bovenstaande gedaanten indachtig een heel andere betekenis. Een maatschappij heeft immers nood aan schelmen, aan schenentrappers en Tijl Uilenspiegels. Mensen die ons geweten schoppen en luidop vraagtekens plaatsen achter onze evidente uitroeptekens. Muziek, politiek, film, kunst of literatuur als uitlaatklep voor innerlijke frustratie of maatschappelijk ongenoegen. Vaak zo herkenbaar gebracht dat de schelm in kwestie, tegen wil en dank, nog populair wordt ook. En hoe je het nu draait of keert, iedere breed gedragen vorm van protest draagt in zich de mogelijkheid tot een nieuwe horizon.

In de bedrijfswereld is vooralsnog geen sprake van razernij. Geen drift of woede wordt getolereerd door het arbeidsreglement en de specifieke context – sereen of was het steriel – van de meeste bedrijven zorgt ervoor dat inspiratie vervlakt naar het leeghoofdig volgen van processen. Het verwondert mij alvast steeds meer; zelden kende de mens zoveel kanalen waarlangs hij zijn mening kwijt kan maar van zodra hij de kantoorruimte betreedt, conformeert de kritische burger zich en wordt hij een slaafse volgeling van die dekselse (in)efficiëntie. Dit fenomeen zorgt ervoor dat heel veel personeelsleden afgestompt en zonder veel gevoel voor zingeving hun dagelijkse prestatie leveren. De norm determineert het gedragspatroon. Zelfs al gaat het initieel over zaken waar mensen fundamenteel bezwaar tegen hebben. Alzo zijn we aanbeland in een economie die niet alleen niet meer functioneert maar ook nog eens als gewetenloos wordt aanzien.

Het wordt hoog tijd dat niet alleen burgers maar ook meer bedrijfsmedewerkers overgaan tot het niet langer  blindelings aanvaarden van deze vorm van economie. Niet alleen arbeiders, bedienden en kaderleden maar ook het management heeft nood aan kritische stemmen, aan niet- acceptatie en aan retrospectie. Ja, zelfs aan razernij. Het is de morele plicht van ieder individu die gelooft dat een gewetensvolle bedrijfsvoering geen contrast hoeft te zijn van inefficiëntie of waardevermindering. Het lijkt mij net dat morele devaluatie geleid heeft tot de situatie van vandaag waarbij, zoals het personage Daniël in het boek Mogelijkheid van een eiland (Michel Houellebecq), iedereen zoekende is. “We zijn niet gelukkig (of hooguit incidenteel) maar hoeft dit daarom te betekenen dat we een rimpelloos, onthecht en waardevrij leven moeten leiden?” Wie op ontdekkingstocht wil, raad ik aan om de razernijtactiek op een weliswaar beschaafde manier (en neen dit is niet tegenstrijdig) eens tijdens de dagelijkse werkomgeving toe te passen. Het begint altijd ergens. Immers, zijn we niet allemaal op zoek naar het waarom van onze daden? Naar de oorsprong? Een Verlichte focus; heroriëntatie naar een nieuwe horizon.

Written by korneelwarlop

augustus 27, 2012 at 12:01 am